Éric Chahi (8)

Kraj pochodzenia: Francja

Éric Chahi (fot. © Éric Chahi)

Data urodzenia: 21 października 1967 roku

ArcydziełoAnother World (1991)
Naprawdę wartoHeart of Darkness (1998)
WartoFrom Dust (2010)

Éric Chahi jest niezwykle wpływową postacią w branży gier komputerowych, utożsamianą z nurtem przełomu lat 80. i 90. XX wieku, określanym mianem „French touch” (ang. dotyk francuski). Ta swoista Nowa Fala gier komputerowych, którą tworzyli Chahi, Philippe Urlich, Frédérick Raynal i Michel Ancel, stanowiła wielką artystyczną innowację, która rozrywce interaktywnej nadała miano sztuki.

Chahi rozpoczął programowanie gier w 1983 roku, będąc odpowiedzialnym za stworzenie amatorskich produkcji takich, jak Frog, Carnival (1983), Le Sceptre d’Anubis, Doggy (1984), Infernal Runner (1985), Le Pacte (1986), Danger StreetProfanation (1987), Voyage au Centre de la Terre Jeanne d’Arc (1988). Talent twórcy doceniła francuska spółka Delphine Software, dzięki czemu został on zatrudniony jako grafik przy tworzeniu Future Wars autorstwa Paula Cuisseta. Następną grę zamierzał jednak stworzyć samemu.

Chahi pod wpływem amerykańskiego niezależnego Jordana Mechnera, znanego z gier Karateka Prince of Persia, poszedł pod prąd całemu ówczesnemu schematowi tworzenia dzieł interaktywnej rozrywki. Dominowały wówczas produkcje o nieistniejącej lub wręcz prostackiej fabule, których celem było zdobywanie coraz większej liczby punktów, niszczenie coraz większej liczby wrogów itp. aż do utraty sakramentalnych trzech żyć. Francuski programista postąpił inaczej – postawił na rozbudowaną fabułę, wykorzystując grafikę wektorową oraz technikę rotoscopingu, pozwalającą na uzyskanie niezwykle płynnych animacji. Po dwóch latach samodzielnej, wytężonej pracy powstał Another World.

Była to niezwykle artystyczna produkcja, traktująca o naukowcu, który wskutek nieudanego eksperymentu trafia do alternatywnej, bynajmniej nie przyjaznej rzeczywistości, pełnej wrogich obcych i niebezpieczeństw. Niezwykły klimat towarzyszący przygodom bohatera potęgował dojmujące uczucie samotności, które jednak osłabiała pierwsza inteligentna postać sojusznicza – jeden z obcych, który choć nie potrafi nawiązać kontaktu z człowiekiem, decyduje się mu pomóc i przetransportować do właściwej rzeczywistości – aż do przejmującej końcówki. Gra nie posiadała również żadnych punktów życia (istniał system punktów kontrolnych), oferowała też zróżnicowane zadania (od przeciskania się przez rury kanalizacyjne po walki czołgów). Obok wielkiego grona zwolenników zyskała jednak też przeciwników, skarżących się na frustrujący niekiedy poziom trudności.

Wielki sukces Another World sprowokował Delphine Software do stworzenia kontynuacji gry, zatytułowanej Heart of the Alien (1994). Dość o niej powiedzieć, że mimo iż Chahi jest wymieniany jako główny projektant, to w praktyce nie miał wielkiego wpływu na produkcję sequela, a ten ukazał się na trudno dostępną konsolę. Ta ingerencja producenta rozsierdziła francuskiego twórcę, który zdecydował się zerwać z nim współpracę. Założył własne studio, Amazing Studio, i wraz z  Frédérikiem Savoirem pracował nad kolejnym dziełem, które zachwyciło samego Stevena Spielberga.

Heart of Darkness (bo tak się nazywała kolejna gra Chahi), było opowieścią o chłopcu, który poszukuje swego psa wbrew licznym przeciwnościom. Wyraźnie stylizowane na E.T. wyżej wymienionego Spielberga (ponoć ten próbował nawet uzyskać prawa do ekranizacji gry), z porażającym udźwiękowieniem stereo i nowatorskimi wówczas, aczkolwiek sprawiającymi dziś wrażenie pokracznych, sekwencjami wideo, było materiałem na sukces. Ale zakończyło się – przynajmniej komercyjnie – kompletną klapą; w epoce postmodernizmu lat 90. i powodzenia strzelanki Quake nowe dzieło Chahi nie wzbudziło szerszego zainteresowania. Francuz na długo zraził się do tworzenia kolejnych gier.

Jednakże w 2006 roku, przy okazji premiery odnowionej wersji Another World, Chahi znów powrócił na usta prasy. Nawiązał współpracę z przedsiębiorstwem Ubisoft, której efektem była wydana w 2010 roku „gra w boga” From DustJej zbiorowym bohaterem było koczownicze plemię, które gracz miał przemierzać przez ląd nękany rozlicznymi katastrofami. Piękna wizualnie, pomysłowa gra niekoniecznie przypadła jednak do gustu widowni – tym razem ze względu na szalejącego swą technologią DRM wydawcę, który pod pretekstem utrudniania życia piratom utrudnił właściwie życie graczom. Pomimo różnych kłód stawianych mu przez życie Chahi wywarł jednak znaczący wpływ na światową ludografię, między innymi inspirując twórczość Hideo Kojimy i Goichiego Sudy.

BIBLIOGRAFIA

Podstawowym źródłem, z którego korzystałem, jest praca Dawno temu w grach (2008) Bartłomieja Kluski, szczegółowo opisująca Another World Heart of Darkness. Definicję „French touch”, jak również opis ludografii francuskiej, prezentuje Encyclopedia of Video Games: The Culture, Technology, and Art of Gaming (2011) pod redakcją Marka Wolfa. Szczegółowy opis tworzenia Another World zaprezentowany został w artykule „Eric Chahi’s Retro Postmortem” na portalu Gamasutra. Zapraszam również do lektury recenzji Another World autorstwa Leviego Buchanana na portalu IGN, recenzji Heart of Darkness pióra Douga Perry’ego na tejże stronie, przeglądu From Dust autorstwa Chrisa Wattersa ze strony GameSpot, jak również dodatkowych artykułów (1, 2) prezentujących aferę związaną z zabezpieczeniami DRM dla komputerowej wersji tejże gry.

— © Filip Jankowski